Seviye 1 — Kamera önünde durmanın ve dilin temelleri
Konuşma becerilerine, doğru telaffuza, yeni başlayanlar için dil doğruluğuna ve stüdyo ışıkları altında sabit beden dili geliştirmeye odaklanmak.
Yayındaki ilk gününde olan çaylak bir spikersiniz. Yönetmen sizden ülke ve yetkili isimlerinin doğru telaffuzuna odaklanarak önemli küresel ve yerel haberlerin özetini okumanızı istiyor. Stüdyo ışıklarının ısısına rağmen vücut duruşunuzu ve kamera ile göz temasınızı sabit tutmalısınız.
Başkente yaklaşan bir kum fırtınası haberi yayın akışını böldü. Durum, uyarıların halka ulaştığından emin olmak için net bir diksiyonu korurken, kararlı ve hızlı bir ses tonu gerektiriyor. Hız ve dilsel doğruluk arasında denge kurmalısınız.
Bülteni sunarken sahada bulunan bir muhabire canlı bağlanıyorsunuz. Ona profesyonel ve sakin bir üslupla belirli bir soru sormanız gerekiyor. Bu eğitim, sunumdan canlı diyaloğa geçiş yaparken ses tonunu korumaya ve bakışları kamera ile muhabir görüntüsü arasında paylaştırmaya odaklanır.
Ekonomik terimler, karmaşık rakamlar ve yabancı şirket isimleri içeren bir finans raporu okumak üzeresiniz. Buradaki zorluk, ağırbaşlı sunucu duruşunu korurken, teknik ve yabancı terimleri takılmadan akıcı bir şekilde telaffuz etmektir.
Bültenin sonunda, bir kültür festivalinin açılışına dair hafif bir haber sunmanız gerekiyor. Bu senaryo, temel duruş kurallarını korurken vücut dilinin daha rahat bir hale gelmesini gerektirir. Ses tonu dostane olmalı, ancak düzgün ve resmi bir dil kullanılmalıdır.
Seviye 2 — Teleprompter ile profesyonel okuma
Metin okuma ile göz hareketini senkronize etmeyi ve uzun haberleri okurken doğal, mekanik olmayan bir ses tonu korumayı çalışmak.
Bir şehri vuran ani bir depremi bildirmek üzere şu an canlı yayındasınız. Haber merkezinden gelen sürekli güncellemelerle birlikte metin, teleprompter üzerinden hızla akıyor. Görsel bir aksama yaşamadan karmaşık istatistiksel verileri okurken sakin ve güven verici bir ses tonunu korumanız gerekiyor.
Günlük borsa bültenini ve yıllık mali raporu detaylı bir şekilde okumanız gerekiyor. Metin ondalık sayılar, yüzdeler ve uzun yabancı şirket isimleriyle dolu. Zorluk, bu kuru içeriği, zor rakamlarda takılmadan, ilgi çekici ve akıcı bir hale getirmektir.
Uzun ve karmaşık bir siyasi haberi okurken, prompter arızalanıyor ve metin duruyor. Önünüzdeki kağıtları kullanarak, cihaz tekrar çalışana kadar sanki hiçbir şey olmamış gibi kameraya bakmaya devam etmeli ve konuşmayı sürdürmelisiniz.
Film festivalleri ve edebiyat ödülleri hakkında hafif haberler okuyan bir sunucuyu canlandırıyorsunuz. Metin uzun, sanatsal betimlemeler ve süslü edebi cümleler içeriyor. Beklenen, anlamın doğru aktarılması için noktalama işaretlerine (kısa duraklamalara) dikkat ederken "diplomatik" bir gülümseme ile sıcak ve neşeli bir ses tonunu korumanızdır.
Uluslararası ilişkiler üzerine derinlemesine bir siyasi analizin uzun giriş metnini okumak üzeresiniz. Metin, ağır ve resmi bir dille yazılmış olup birçok ara cümle içermektedir. Ekranda yazılı zor kelimeleri takip ettiğiniz belli olmadan, kendinden emin ve konuya hakim bir duruş sergilemelisiniz.
Seviye 3 — Duraklama ve tonlama sanatı
Sesi haberin içeriğine (siyasi, insani, spor) göre renklendirmeyi ve uzun cümlelerde nefesi kontrol etmeyi öğrenmek.
Saygın bir haber kanalında canlı yayındasınız. Bültene, keskin bir tonlama ve kısa, yoğun duraklamalar gerektiren ani bir "askeri darbe" hakkındaki hızlı siyasi haberle başlıyorsunuz. Ardından, hiç ara vermeden, sakinlik, ses istikrarı ve dengeyi yansıtan bir vurgu gerektiren küresel borsa endekslerini okumaya geçiyorsunuz.
Kış kamplarındaki mültecilerin yaşadığı zorluklarla ilgili sesli bir saha raporu sunuyorsunuz. Metin uzun, ayrıntılı ve ağır tasvirler içeriyor. Buradaki zorluk, izleyiciye insani durumu sindirme fırsatı vermek için 'duraklamaları' akıllıca kullanırken, abartılı bir tiyatral havaya girmeden empatik bir tonu korumaktır.
Bir final maçının en önemli anlarını özetleyen bir spor spikerisiniz. Metin; kaçan atakları ve golleri anlatan isimler ve hızlı cümlelerle dolu. Atak anlatımının ortasında nefesiniz kesilmeden, sesiniz enerji dolu ve canlı olmalı.
Ülke tarihinde iz bırakmış bir şahsiyetin vefatı nedeniyle normal yayını kesip resmi bir taziye bildirisi okumanız istendi. Bu durum; aşırı ciddiyet, paragraflar arası uzun duraklamalar, ağırbaşlı ve sakin bir ses tonu ile etkileyici bir diksiyon gerektirir.
Uluslararası büyük bir film festivalinin açılışı hakkında bir bölüm sunuyorsunuz. İçerik; hafif, ilgi çekici ve adeta bir şov havasında bir tonlama gerektiriyor. Ses tonunuz 'gülümser' gibi duyulmalı ve festivalin büyük ödülünü kazanan filmin adını açıklamadan önce heyecanı artırmak için doruk noktası duraklamasını kullanmalısınız.
Seviye 4 — Kulaklığı (IFB) yönetmek ve yönetmenle çalışmak
Sürekli konuşurken kulaklıktan yönetmenin ve yayın ekibinin talimatlarını şaşırmadan veya odağı kaybetmeden dinlemeyi çalışmak.
Ana haber bülteninin girişini okuyorsunuz ve uzun bir saha raporuna geçmeye hazırlanıyorsunuz. Aniden yönetmen kulağınıza raporda teknik bir arıza olduğunu fısıldıyor ve sizden bir dakika boyunca zaman doldurmanızı (vamping), ardından mevcut sıralamada olmayan başka bir kısa habere doğrudan geçmenizi istiyor. İzleyiciye kafa karışıklığını hissettirmeden akıcı bir şekilde konuşmaya devam etmelisiniz.
Haber bülteninde uydu üzerinden bağlanacak konuğu takdim ederken, yönetmen kulağınıza konuğun iptal ettiğini ve aynı konuda konuşacak farklı bir unvana sahip alternatif bir konuğun hazır olduğunu söyler. Dilinizden açılış cümlesi dökülürken, selamlama cümlesini ve konuğun unvanını anında düzeltmeniz gerekir.
Sıradan bir hava durumu haberi sunuyorsunuz ve yönetmen size 10 saniye içinde hassas bir acil haberin geleceğini bildiriyor. Mevcut cümlenizi hemen bitirmeniz, asistanınızdan kağıdı almak veya aniden değişecek olan Autocue'dan okumak için zihinsel bir geri sayıma başlamanız isteniyor.
Sahadaki bir muhabirle görüşüyorsunuz, ancak yönetmen kulağınıza izleyicilerin muhabiri duymadığını, sizin ise net bir şekilde duyduğunuzu iletiyor. Yönetmen sizden aracı olmanızı, muhabirin söylediklerini sanki sorularınızı yeniden soruyormuş gibi izleyiciye özetlemenizi istiyor.
Gergin bir siyasi haberi aktarıyorsunuz ve konuşmanızın ortasında yönetmen, gerginliği azaltmak için bir sonraki haberin bir hayvan kurtarma operasyonu veya sportif bir başarı olduğunu bildirerek üslubunuzu değiştirmenizi istiyor. Talimatı almalı ve hemen bir sonraki cümlede ses tonunuzu değiştirmelisiniz.
Seviye 5 — Doğaçlama ve haber bağlantıları kurmak
Saat sekiz haberleri için canlı yayındasınız ve karmaşık bir ekonomi haberini okurken prompter ekranı aniden tamamen durdu. Yönetmen kulaklıktan konuşmaya devam etmenizi ve genel bilgilerinize dayanarak mevcut haberi duraksamadan küresel petrol fiyatlarıyla ilgili bir sonraki habere bağlamanızı söylüyor.
Bir doğal afet kurbanları hakkındaki yürek yakıcı haberi okumayı yeni bitirdiniz ve şimdi uluslararası bir film festivalinin açılışıyla ilgili bir sonraki bölüme sorunsuz bir geçiş (Transition) kurgulamanız gerekiyor. Zorluk, uygunsuz görünmeden ses tonunu ve yüz ifadelerini ihtiyatlı bir şekilde değiştirmektir.
Elektrik kesintisi krizi hakkında konuşmak üzere bir hükümet yetkilisini ağırlıyorsunuz. Konuk doğrudan cevap vermekten kaçınıyor ve uzun, ağdalı cümleler kullanıyor. Göreviniz, sunucu nezaketini koruyarak sözünü kibarca kesmek ve onu sorunuzun özüne geri döndürmektir.
Büyük bir şehirdeki patlama hakkında sadece tek satırlık bir "Son Dakika" notu aldınız. Hazırlık ekibi detayları toplarken bu haber üzerinde tam 3 dakika konuşmaya devam etmelisiniz. Söylenti yayma hatasına düşmeden, ihtiyatlı ve olasılık belirten bir dil kullanmalısınız.
Bültenin sonuna geldiniz ve programı kapatmak için bir 'hava durumu' raporu sunulması gerekiyordu ancak rapor teknik olarak hazır değil. Zaman boşluğunu doldurmak için bültenin en önemli başlıklarını özetleyen, profesyonel ve samimi bir kapanış doğaçlamanız gerekiyor.
Seviye 6 — Haber röportajı becerileri (stüdyo röportajı)
Doğrudan cevaplardan kaçınan bir yetkiliyle haber röportajı.
Karmaşık terimler kullanan bir uzmanla haber röportajı.
Belirli bir soruya değinmeyi kesin bir dille reddeden konuk.
Seviye 7 — Canlı saha yayını (live reporting)
Zaman baskısı altında canlı saha muhabirliği.
Büyük bir kalabalığın ortasında saha muhabirliği.
Saha yayını sırasında meydana gelen acil bir teknik arıza.
Seviye 8 — Son dakika yayınlarını ve krizleri yönetmek
Tam doğrulama yapmadan son dakika haberini yayınlama baskısı.
Bir felaket hakkında çelişkili bilgilerin geldiği sırada acil yayın.
Resmi bir makamdan haberin açısını değiştirmeniz için gelen baskı.
Seviye 9 — Baş sunucu (lead anchor)
Birbirini suçlayan iki konuk arasında canlı tartışma.
Farklı altyapılardan gelen üç konukla yapılan grup tartışması.
Sohbeti kontrol etmeye çalışan deneyimli bir siyasi konuk.
Seviye 10 — Haber bülteninin yazı işleri müdürü
Tartışmalı bir haberin yayınlanması konusunda bölünmüş yayın kurulu.
Haber dağılımı konusunda sunucular arasında yaşanan halka açık tartışma.
Yönetim kurulu, uluslararası bir meselede yayın tutumunun netleştirilmesini istiyor.